Kamu çalışanlarının emekli aylığı hesaplama kriterleri…

Kamu çalışanlarının emekli aylıklarının hesap edilmesinde gösterge, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, zam ve tazminat Karşılığı Aylığı (Tazminat Aylığı) adı altında bileşenlerden oluşmaktadır. Emekli Aylığı Bağlanmasına Esas Aylık (E.A.B.E.A.), belirlenen tutarın aylık bağlama oranı ile çarpılması suretiyle bağlanacak emekli aylığı bulunmaktadır. Her yıl için aylık bağlama oranı yüzde 3 dikkate alınmaktadır. 25 yıl hizmeti olan bir memur emeklisinin aylık bağlama oranı yüzde 75’dir.

İlk defa 01/05/2008 tarihi (dahil) itibariyle 4/1-(c) kapsamında iştirakçi olanların emekliliğe hak kazanma şartlarının tespitinde, 5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları esas alınmakla birlikte, bunlardan 2008 yılı Ekim ayı başından önce iştirakçi olanların emeklilik aylığı hesapları, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılmaktadır.

Emekli Aylığının Alt Sınırı

5434 sayılı Kanunun mülga ek 19 uncu maddesi uyarınca, emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıklarının alt sınırı, gösterge tablosunun 14 üncü derecesinin 2 nci kademesi üzerinden 30 fiili hizmet yılı için hesaplanacak emekli aylığıdır. Genel olarak tahsil seviyesi düşük olan, ek göstergesi bulunmayan ve hizmet süresi az olanlar ile vefat halinde aylık bağlanan dul ve yetimleri koruyan alt sınır aylığı hesaplanmaktadır. 2020 ikinci yarısında memurların alt sınır aylığı ek ödeme dahil 2.815 TL olarak hesaplanmıştır. Derecesi, kademesi ve hizmet yılı düşük olanlar bakımından alt sınır aylıkları, Emekli Sandığı Kanununun en önemli koruyucu maddesi olarak değerlendirilmektedir. Örneğin; 20 yıllık hizmeti olan, derecesi, kademesi de 5. Derece 1. Kademede olan bir memurun emekli olduğunda kendi durumu ile yapılan hesaplamada aylık tutarı 2390 TL olmaktadır. Hesaplanan bu aylık alt sınır aylığının altında kaldığından, 2815 TL olarak ödenmektedir.

Emekli Aylıklarının Artırılması

5434 sayılı Kanun kapsamında bağlana emekli aylıkları; 4688 sayılı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca 01/01/2012 tarihinden itibaren toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artışlar/değişiklikler dikkate alınarak artırılmaktadır.

TÜED Araştırma Bürosu