Salgının hane gelirleri üzerindeki yıkıcı etkisi…

COVID-19 SALGINININ HANE GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ YIKICI ETKİSİ

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırma Merkezi (BETAM) tarafından yapılan Aysun Hızıroğlu Aygün, Selin Köksal ve Gökçe Uysal imzalı “Covid-19 salgınının hane gelirleri üzerinde yıkıcı etkisi” raporu yayınlandı.

Raporda, “COVID-19 salgını kapsamında Mart ayının ortasında başlamış olan ve halk sağlığını korumak amacı güden sosyal mesafelendirme önlemleri, Haziran ayının başında gevşetilmiş olsa da iktisadi hayatta önemli bir durgunluğa yol açmıştır. TÜBİTAK tarafından 120K577 numarası ile fonlanan araştırma projesinde salgının haneler üzerindeki ekonomik etkisini işgücü piyasası, gelir kayıpları ve hane içi üretim açısından tespit etmek amaçlanmaktadır. Projeyle ilgili ayrıntılı bilgiye https://covid19haneanketi.com internet sitesi üzerinden ulaşılabilir.denildi.

Raporda ayrıca, HCOVIDA verilerinin, hanelerin finansal dayanıklılığının da zayıf olduğunu, beklenmedik harcamaları ödemekte zorlandıklarını ve gelir elde edemedikleri takdirde çok uzun süre dayanamayacaklarına işaret edildi. Salgının uzamasıyla birlikte sosyal yardımlara ihtiyaç duyan hane sayısının artması beklendiği ve kısıtlı kaynakların etkin kullanımının sağlanabilmesi için salgın koşullarında en kırılgan duruma düşen hanelerin sıkı bir hedeflemeyle belirlenmesi ve desteklenmesinin gerekmekte olduğuna dikkat çekildi.

Borçlar artarken gelirler azaldı

Yurttaşın yüzde 30-44’ünün gelirleri azaldı, yüzde 42.7’nin borçları arttı.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından yapılan “Covid-19 salgınının hane gelirleri üstünde yıkıcı etkisi” raporu, yurttaşın gelirinin azaldığını, borçlarının ise arttığını gözler önüne serdi.

Buna göre:

– Süreli kişisel gelir şubat ayında 3 bin 673 TL iken, eylül ayında 3 bin 505 TL’ye, yüzde 4.6 geriledi.

– Aynı zamanda eşdeğer hane gelirleri şubat ayında 2 bin 242 TL’den eylül yüzde 4.5 düşerek 2 bin 140 TL’ye indi.

– Yurttaşın yüzde 30’unun salgın nedeniyle gelirleri azaldı. Kendi işini yapanlar arasında ise bu oran yüzde 44 oldu.

– Bu gelir kayıpları karşısında hanelerin neredeyse dörtte biri harcamalarını kıstı.

GIDA ÇOK ZORLUYOR

– 2018’de aylık geçimini çok zor sağladığını söyleyen hanelerin oranı yüzde 3.2 iken Eylül 2020 yüzde bu oran 10.1’e yükseldi. Hanelerinin geçimini sağlamakta zorlananların payı yüzde 10’dan yüzde 19.6’ya çıktı. Yüzde 17.5’ten yüzde 41.9’a fırladı.

– Muhtemel gıda harcamalarında zorlananların oranının yüzde 38’e yükseldiğine dikkat çekildi.

– Haneler, söz konusu gelir kayıpları harcamalarını kıstıkları, tanıdıklarından borç, işyerlerinden avans aldıklarını belirtti.

– Onun yüzde 45.3’ü salgın gelirlerinin ilerleyen yazılarında devam edeceğini bekliyor.

– Ortakların yüzde 46.2’si doğrudan gelirine başvurduğunu söyledi ancak sadece yüzde 21.9’u bu destekten faydalanabildi.

– Gelir düşüklüğü en çok dar ve orta gelirli ailelerde görüldü.